Sa sút trí tuệ thể lewy: dạng sa sút trí tuệ dễ nhầm lẫn với alzheimer và parkinson

Thứ sáu - 26/06/2026 04:03

Sa sút trí tuệ thể Lewy (Dementia with Lewy Bodies - DLB) là một trong những nguyên nhân phổ biến gây sa sút trí tuệ ở người cao tuổi. Tuy nhiên, bệnh thường bị chẩn đoán nhầm với bệnh Alzheimer hoặc bệnh Parkinson do có nhiều biểu hiện chồng lấp.
Sa sút trí tuệ thể Lewy là gì?
Sa sút trí tuệ thể Lewy là bệnh lý thoái hóa thần kinh tiến triển, đặc trưng bởi sự tích tụ bất thường của protein alpha-synuclein trong tế bào thần kinh, tạo thành các cấu trúc gọi là thể Lewy. Sự lắng đọng các thể Lewy làm tổn thương nhiều vùng não liên quan đến nhận thức, vận động, giấc ngủ và hành vi, dẫn đến suy giảm chức năng theo thời gian.

Ảnh: Thể Lewy. Nguồn : Internet

Dịch tễ học
DLB được xem là nguyên nhân phổ biến đứng hàng thứ hai hoặc thứ ba của sa sút trí tuệ thoái hóa sau bệnh Alzheimer. Bệnh chiếm khoảng 10–15% các trường hợp sa sút trí tuệ được chẩn đoán trên lâm sàng. Bệnh thường khởi phát sau 60 tuổi và gặp ở nam giới nhiều hơn nữ giới.
Triệu chứng lâm sàng
Khác với bệnh Alzheimer, người bệnh DLB thường có sự kết hợp của các triệu chứng nhận thức, tâm thần và vận động. Ba dấu hiệu đặc trưng nhất gồm:
1. Dao động nhận thức
Người bệnh có thể tỉnh táo, giao tiếp tốt vào một thời điểm nhưng lại lú lẫn, giảm chú ý hoặc mất định hướng rõ rệt vào thời điểm khác trong ngày.

Ảnh: Thể Lewy. Nguồn : Internet

2. Ảo giác thị giác tái diễn
Người bệnh thường nhìn thấy người lạ, trẻ em, động vật hoặc các hình ảnh không có thật xuất hiện trước mặt. Các hình ảnh này thường rõ ràng, sinh động, chi tiết và xuất hiện từ giai đoạn sớm của bệnh.
3. Hội chứng Parkinson
Biểu hiện bằng:

Chậm chạp trong vận động.
Cứng cơ.
Dáng đi chậm.
Giảm biểu cảm khuôn mặt, như mang mặt nạ
Run tĩnh tại thường ít nổi bật hơn bệnh Parkinson điển hình.

Ngoài ra, nhiều bệnh nhân còn có rối loạn hành vi giấc ngủ REM, biểu hiện bằng la hét, nói chuyện hoặc cử động mạnh khi ngủ.
Tiêu chuẩn chẩn đoán
Theo Đồng thuận quốc tế lần thứ tư về sa sút trí tuệ thể Lewy năm 2017 chẩn đoán DLB được nghĩ đến khi người bệnh có sa sút trí tuệ kèm một hoặc nhiều đặc điểm cốt lõi sau

Dao động nhận thức rõ rệt.
Ảo giác thị giác tái diễn.
Rối loạn hành vi giấc ngủ REM.
Hội chứng Parkinson tự phát ( chậm vận động, run khi nghỉ ngơi hoặc cứng đờ )

Sự hiện diện từ hai đặc điểm cốt lõi trở lên làm tăng độ tin cậy của chẩn đoán.
Điều trị
Hiện nay chưa có phương pháp điều trị khỏi bệnh hoàn toàn. Mục tiêu điều trị là làm chậm tiến triển triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Các biện pháp điều trị gồm:

Thuốc tăng cường chức năng nhận thức ( Donepezil, Rivastigmine,...)
Điều trị các triệu chứng tâm thần và hành vi ( ưu tiên dùng Quetiapine, Clozapin)
Phục hồi chức năng vận động.
Hỗ trợ chăm sóc và giáo dục gia đình.

Đặc biệt, người bệnh DLB thường nhạy cảm với thuốc chống loạn thần. Việc sử dụng các thuốc này cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá và theo dõi chặt chẽ.
Nếu người cao tuổi xuất hiện tình trạng giảm trí nhớ kèm ảo giác thị giác, lú lẫn thất thường hoặc các biểu hiện giống Parkinson, cần được thăm khám chuyên khoa sớm. Chẩn đoán đúng sa sút trí tuệ thể Lewy giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hạn chế các biến chứng do dùng thuốc không thích hợp.
Tài liệu tham khảo
1. McKeith IG, Boeve BF, Dickson DW, et al. Diagnosis and management of dementia with Lewy bodies: Fourth consensus report of the DLB Consortium. Neurology. 2017;89(1):88-100.

Tác giả bài viết: BS. Phan Đăng Khoa

Những tin cũ hơn