Chán ăn tâm thần – không chỉ là muốn giảm cân

Chán ăn tâm thần (Anorexia Nervosa) là một rối loạn ăn uống nghiêm trọng, đặc trưng bởi tình trạng hạn chế ăn uống kéo dài dẫn đến sụt cân đáng kể, nỗi sợ tăng cân quá mức và sự méo mó trong nhận thức về hình ảnh cơ thể [1].

Người bệnh thường cho rằng mình thừa cân dù thực tế đã gầy rõ rệt. Đây không đơn thuần là việc ăn kiêng hay mong muốn có vóc dáng đẹp mà là một bệnh lý tâm thần cần được phát hiện và điều trị sớm.

Ảnh minh hoạ

Dịch tễ học

Chán ăn tâm thần thường khởi phát ở tuổi vị thành niên và người trẻ tuổi. Bệnh gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới, tuy nhiên số trường hợp được phát hiện ở nam giới đang ngày càng gia tăng [2].

Các yếu tố nguy cơ bao gồm áp lực về ngoại hình, tính cách cầu toàn, tiền sử lo âu hoặc trầm cảm và tiền sử gia đình có rối loạn ăn uống.

Dấu hiệu nhận biết

Một số biểu hiện thường gặp gồm:

·         Ăn rất ít hoặc bỏ bữa thường xuyên.

·         Lo sợ tăng cân dù cân nặng thấp.

·         Giảm cân nhanh hoặc kéo dài.

·         Ám ảnh về vóc dáng và lượng calo.

·         Tập thể dục quá mức để giảm cân.

·         Thường xuyên soi xét hình thể của bản thân.

Ở giai đoạn tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện mệt mỏi, chóng mặt, táo bón, tóc rụng, da khô, rối loạn kinh nguyệt và nhịp tim chậm.

Tiêu chuẩn chẩn đoán

Theo DSM-5-TR, chẩn đoán chán ăn tâm thần dựa trên ba đặc điểm chính :

·         Hạn chế ăn uống dẫn đến cân nặng thấp hơn mức bình thường.

·         Sợ tăng cân hoặc có hành vi ngăn cản tăng cân kéo dài.

·         Nhận thức sai lệch về cân nặng và hình thể hoặc không nhận thức được mức độ nghiêm trọng của tình trạng thiếu cân.

Ảnh minh hoạ

Tài liệu tham khảo