Hưởng ứng 35 năm Việt Nam ứng phó với HIV /AIDS, Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/ AIDS và Ngày thế giới phòng, chống AIDS 01/12

35 năm – một hành trình đầy nỗ lực, kiên trì và sẻ chia của cả hệ thống y tế, cộng đồng và mỗi cá nhân trong cuộc chiến chống HIV/AIDS tại Việt Nam (1990–2025). Kể từ khi phát hiện trường hợp nhiễm HIV/AIDS đầu tiên tại Việt Nam vào năm 1990, đại dịch HIV/AIDS đã lan ra tất cả các tỉnh, thành phố trên cả nước gây thiệt hại nặng nề về sức khỏe, tính mạng con người và phát triển kinh tế - xã hội. Trong những năm đầu, HIV bị xem như “bản án tử” - người bị nhiễm HIV đứng trước nguy cơ tử vong rất cao, hệ thống y tế chưa có đủ điều kiện điều trị, và xã hội còn đầy định kiến, sợ hãi. Tâm lý lo âu, kỳ thị và thiếu thông tin chính xác khiến nhiều người sống chung với HIV cảm thấy cô lập và tuyệt vọng.
Trải qua 35 năm ứng phó với HIV/AIDS, Việt Nam đã đạt được một số thành tựu đáng ghi nhận:
• Nhà nước và ngành y tế triển khai nhiều chính sách và chiến dịch mạnh mẽ nhằm phát hiện sớm, điều trị hiệu quả và hỗ trợ người nhiễm HIV.
• Tính đến đầu năm 2025, cả nước ghi nhận khoảng 4.586 trường hợp HIV mới và 527 trường hợp tử vong do HIV/AIDS.
• Tổng số người đang sống chung với HIV tại Việt Nam hiện gần 250.000 người.
• Đến tháng 9/2024, đã có gần 183.000 người được điều trị bằng thuốc kháng virus (ARV), với hơn 160.000 người sử dụng thuốc qua bảo hiểm y tế.
• Mạng lưới dự phòng cũng được mở rộng: đến nay có 221 cơ sở PrEP (thuốc dự phòng trước phơi nhiễm) tại 31 tỉnh, thành, phục vụ hơn 71.000 người.
• Hoạt động truyền thông đã lan toả rộng: hơn 288 triệu lượt người được truyền thông về HIV/AIDS, giúp thay đổi nhận thức, giảm kỳ thị và phân biệt đối xử.
Một trong những bước ngoặt lớn là: người nhiễm HIV nếu được phát hiện sớm, điều trị ARV đều đặn và sống lành mạnh thì tuổi thọ gần tương đương người không nhiễm HIV.
Để đạt được điều đó, người nhiễm HIV cần:
• Phát hiện sớm và tuân thủ điều trị ARV đều đặn.
• Chế độ dinh dưỡng cân đối, rèn luyện thể chất, duy trì tâm lý tích cực.
• Tránh các yếu tố nguy cơ như lạm dụng rượu bia, ma tuý, quan hệ tình dục không an toàn.
Ngành y tế Việt Nam đặt ra mục tiêu tới năm 2030: chấm dứt đại dịch AIDS - thông qua chiến lược “95-95-95”:
• 95% người nhiễm HIV phải biết tình trạng của mình;
• 95% người biết tình trạng được điều trị;
• 95% trong số đó có tải lượng virus dưới ngưỡng lây nhiễm.
Chiến lược này không chỉ là mục tiêu y tế mà còn là lời cam kết về quyền được sống, được chăm sóc, và được tôn trọng của người sống chung với HIV.
Hưởng ứng 35 năm Việt Nam ứng phó với HIV/AIDS, Tháng hành động quốc gia phòng, chống HIV/AIDS (10/11 – 10/12/2025) và Ngày Thế giới phòng, chống AIDS 01/12, Bộ Y tế đã phát động chủ đề năm 2025: "Đoàn kết là sức mạnh – Chung tay chấm dứt dịch bệnh AIDS". Thông điệp này không chỉ riêng của ngành y tế, mà là của cả cộng đồng – mỗi người dân, mỗi tổ chức và mỗi gia đình.
• Mỗi người dân chủ động xét nghiệm HIV, thực hành hành vi an toàn.
• Mỗi cộng đồng trở thành nơi không kỳ thị, không phân biệt đối xử.
• Mỗi cơ quan, tổ chức tích cực lồng ghép hoạt động truyền thông, giáo dục phòng, chống HIV/AIDS.

Ảnh minh họa

Hành trình 35 năm là minh chứng cho sự nỗ lực, kiên trì và hành động. Sự chuyển đổi từ “ HIV- bản án tử” thành “HIV có thể kiểm soát được” là bước ngoặt của y học, nhưng hơn hết là bước ngoặt của xã hội - từ sự sợ hãi, kỳ thị sang chấp nhận, hỗ trợ. Mỗi người chúng ta – dù nhỏ bé – đều có thể góp phần trong cuộc chiến này, bằng cách lan tỏa hiểu biết đúng, không kỳ thị và cùng nhau xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh, bao dung và yêu thương. Cùng nhau hướng tới một Việt Nam không còn kì thị, không còn AIDS vào năm 2030.
HIV không còn là dấu chấm hết- mà là khởi đầu cho một hành trình mới có ý nghĩa.