Tác hại của thuốc lá đến cơ thể nguy hiểm như thế nào?
- Thứ hai - 26/05/2025 14:52
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Hút thuốc lá chủ động và thụ động là yếu tố nguy cơ đứng thứ hai gây tử vong và bệnh tật.Theo báo cáo của tổ chức y tế thế giới (WHO), thuốc lá giết chết hơn 8 triệu người trên toàn cầu mỗi năm. Trong đó hơn 7 triệu người tử vong do sử dụng thuốc lá trực tiếp và khoảng 1,2 triệu người tử vong dù không hút thuốc nhưng tiếp xúc với khói thuốc một cách thụ động. Theo Chương trình phòng chống tác hại thuốc lá Quốc gia, mỗi năm có khoảng 40.000 người Việt Nam chết do nguyên nhân từ thuốc lá
Các quốc gia thành viên của WHO thành lập Ngày Thế giới không thuốc lá vào năm 1987 và từ đó ngày 31 tháng 5 hàng năm được chọn làm ngày Thế giới không thuốc lá. Mục đích của WHO muốn tạo ra và khuyến khích khoảng thời gian 24 tiếng không có khói thuốc lá trên toàn cầu.
Để hưởng ngày Thế giới không thuốc lá chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu về tác hại của khói thuốc lá đối với sức khỏe của con người
Các quốc gia thành viên của WHO thành lập Ngày Thế giới không thuốc lá vào năm 1987 và từ đó ngày 31 tháng 5 hàng năm được chọn làm ngày Thế giới không thuốc lá. Mục đích của WHO muốn tạo ra và khuyến khích khoảng thời gian 24 tiếng không có khói thuốc lá trên toàn cầu.
Để hưởng ngày Thế giới không thuốc lá chúng ta hãy cùng nhau tìm hiểu về tác hại của khói thuốc lá đối với sức khỏe của con người
Ảnh minh họa: Ngày Thế giới không thuốc lá
Tại sao thuốc lá lại gây nghiện ?
Nicotine là hóa chất có trong thuốc lá khiến người dùng trở nên nghiện. Sau khi khói thuốc vào phổi, nicotine nhanh chóng giải phóng vào máu và sau đó đến não chỉ trong vòng vài giây qua đó làm tăng các chất dẫn truyền thần kinh (đặc biệt là Dopamine) giúp cải thiện tâm trạng, giảm lo âu và tăng cường hưng phấn để hoạt động. Từ các tác dụng trên làm cho người hút thuốc phải hút thuốc với số lượng và tần suất ngày càng tăng.
Nicotine là hóa chất có trong thuốc lá khiến người dùng trở nên nghiện. Sau khi khói thuốc vào phổi, nicotine nhanh chóng giải phóng vào máu và sau đó đến não chỉ trong vòng vài giây qua đó làm tăng các chất dẫn truyền thần kinh (đặc biệt là Dopamine) giúp cải thiện tâm trạng, giảm lo âu và tăng cường hưng phấn để hoạt động. Từ các tác dụng trên làm cho người hút thuốc phải hút thuốc với số lượng và tần suất ngày càng tăng.
Ảnh minh họa
Tác hại của thuốc lá với cơ thể
Sau đây là các tác hại thường gặp do thuốc lá gây ra
1. Ưng thư
Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó ít nhất 69 chất được biết là chất gây ung thư. Hút thuốc lá có thể gây ung thư với mọi cơ quan trong cơ thể như: phổi, bàng quang, máu, cổ tử cung, đại tràng, thực quản, thận, vòm họng, gan, tụy, dạ dày ,… trong đó khoảng 90 phần trăm số ca tử vong do ung thư phổi. Khi cơ thể tiếp xúc với khối thuốc các hóa chất này có khả năng tạo ra đột biến trong các tế bào cơ thể khiến cho chúng không chết theo chương trình và phát triển theo cách không kiểm soát được, dẫn đến ung thư.
2. Gây tổn thương phổi
Hút thuốc lá dẫn đến tích tụ một số lượng hóa chất đáng kể trong phổi, đường hô hấp và toàn bộ cơ thể lâu dài sẽ làm tắc nghẽn ở phổi gây ra các vấn đề về hô hấp và tổn thương phổi. Từ đó dẫn đến giảm nồng đọ oxy trong máu được đưa đến các cơ quan làm cho cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi. Nghiên cứu cho thấy hút thuốc lá có thể dẫn đến COPD (Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính), khí phế thũng, viêm phế quản mạn tính, viêm phổi, hen suyễn và làm tăng nguy cơ mắc bệnh lao.
Sau đây là các tác hại thường gặp do thuốc lá gây ra
1. Ưng thư
Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 hóa chất, trong đó ít nhất 69 chất được biết là chất gây ung thư. Hút thuốc lá có thể gây ung thư với mọi cơ quan trong cơ thể như: phổi, bàng quang, máu, cổ tử cung, đại tràng, thực quản, thận, vòm họng, gan, tụy, dạ dày ,… trong đó khoảng 90 phần trăm số ca tử vong do ung thư phổi. Khi cơ thể tiếp xúc với khối thuốc các hóa chất này có khả năng tạo ra đột biến trong các tế bào cơ thể khiến cho chúng không chết theo chương trình và phát triển theo cách không kiểm soát được, dẫn đến ung thư.
2. Gây tổn thương phổi
Hút thuốc lá dẫn đến tích tụ một số lượng hóa chất đáng kể trong phổi, đường hô hấp và toàn bộ cơ thể lâu dài sẽ làm tắc nghẽn ở phổi gây ra các vấn đề về hô hấp và tổn thương phổi. Từ đó dẫn đến giảm nồng đọ oxy trong máu được đưa đến các cơ quan làm cho cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi. Nghiên cứu cho thấy hút thuốc lá có thể dẫn đến COPD (Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính), khí phế thũng, viêm phế quản mạn tính, viêm phổi, hen suyễn và làm tăng nguy cơ mắc bệnh lao.
Ảnh minh họa: Tổn thương phổi do hút thuốc lá
3. Tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch và đột quỵ
Người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh mạch vành và đột quỵ cao gấp hai đến bốn lần so với người không hút thuốc. Khói thuốc làm cho thành mạch trở nên dày hơn, từ đó dễ hình thành cục máu đông hơn, gây co thắt mạch máu, tăng huyết áp, dẫn đến sự hình thành mảng bám – làm tăng nguy cơ bị bệnh tim mạch.
4. Suy giảm chức năng tình dục
Hóa chất trong thuốc lá đặc biệt là nicotine ảnh hưởng trực tiếp đến các mạch máu cung cấp dương vật làm giảm lưu lượng máu, giảm cảm giác trong dương vật dẫn đến việc giảm khả năng của nam giới, gây ra xuất tinh sớm và rối loạn cương dương.
5. Gây các vấn đề về răng miệng
Khói thuốc lá tiêu diệt vi khuẩn có lợi, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài nấm phát triển ở khoang miệng, dẫn đến viêm họng, các vấn đề răng miệng như viêm nướu kèm theo tích tụ hóa chất trong khoang miệng làm cho hơi thở hôi và răng ố vàng.
6. Gây tổn thương thị lực
Theo CDC hút thuốc sẽ làm tăng nguy cơ bị đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng, tổn thương thần kinh thị giác
7. Giảm mật độ xương
Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng hút thuốc dẫn đến giảm mật độ xương do tăng huy động canxi từ xương vào máu. Từ đó sẽ khởi phát sớm bệnh loãng xương, tăng nguy cơ gãy xương, đau khớp và thậm chí rụng răng.
8. Hình thành các nếp nhăn và lão hóa
Các hóa chất hiện diện trong thuốc lá làm cho các mao mạch dưới da của bạn co lại làm hạn chế lưu lượng máu đến da dẫn đến sự xuất hiện của các nếp nhăn (đặc biệt là xung quanh mắt và môi). Về lâu dài, dẫn đến tổn thương vĩnh viễn các sợi liên kết như elastin và collagen, những cấu trúc làm căng, mịn da – từ đó hình thành nên các nếp nhăn vĩnh viễn, lão hóa sớm.
9. Ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai và thai nhi
Khi phụ nữ mang thai hít phải khói thuốc lá (chủ động hay thụ động ) thì nicotin và các chất độc khác sẽ vào máu và đi vào bào thai, có thể gây ra các nguy cơ như: thai ngoài tử cung, thai nhi phát triển chậm, vỡ ối sớm tăng nguy cơ sinh non và thai chết lưu, tổn thương não và phổi cho thai.
Người hút thuốc có nguy cơ mắc bệnh mạch vành và đột quỵ cao gấp hai đến bốn lần so với người không hút thuốc. Khói thuốc làm cho thành mạch trở nên dày hơn, từ đó dễ hình thành cục máu đông hơn, gây co thắt mạch máu, tăng huyết áp, dẫn đến sự hình thành mảng bám – làm tăng nguy cơ bị bệnh tim mạch.
4. Suy giảm chức năng tình dục
Hóa chất trong thuốc lá đặc biệt là nicotine ảnh hưởng trực tiếp đến các mạch máu cung cấp dương vật làm giảm lưu lượng máu, giảm cảm giác trong dương vật dẫn đến việc giảm khả năng của nam giới, gây ra xuất tinh sớm và rối loạn cương dương.
5. Gây các vấn đề về răng miệng
Khói thuốc lá tiêu diệt vi khuẩn có lợi, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài nấm phát triển ở khoang miệng, dẫn đến viêm họng, các vấn đề răng miệng như viêm nướu kèm theo tích tụ hóa chất trong khoang miệng làm cho hơi thở hôi và răng ố vàng.
6. Gây tổn thương thị lực
Theo CDC hút thuốc sẽ làm tăng nguy cơ bị đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng, tổn thương thần kinh thị giác
7. Giảm mật độ xương
Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng hút thuốc dẫn đến giảm mật độ xương do tăng huy động canxi từ xương vào máu. Từ đó sẽ khởi phát sớm bệnh loãng xương, tăng nguy cơ gãy xương, đau khớp và thậm chí rụng răng.
8. Hình thành các nếp nhăn và lão hóa
Các hóa chất hiện diện trong thuốc lá làm cho các mao mạch dưới da của bạn co lại làm hạn chế lưu lượng máu đến da dẫn đến sự xuất hiện của các nếp nhăn (đặc biệt là xung quanh mắt và môi). Về lâu dài, dẫn đến tổn thương vĩnh viễn các sợi liên kết như elastin và collagen, những cấu trúc làm căng, mịn da – từ đó hình thành nên các nếp nhăn vĩnh viễn, lão hóa sớm.
9. Ảnh hưởng đến phụ nữ mang thai và thai nhi
Khi phụ nữ mang thai hít phải khói thuốc lá (chủ động hay thụ động ) thì nicotin và các chất độc khác sẽ vào máu và đi vào bào thai, có thể gây ra các nguy cơ như: thai ngoài tử cung, thai nhi phát triển chậm, vỡ ối sớm tăng nguy cơ sinh non và thai chết lưu, tổn thương não và phổi cho thai.
Ảnh minh họa: Ảnh hưởng của thuốc lá đến thai nhi